Strona główna Meritum


Aktualny numer
Przegląd numerów Meritum
Przegląd tematyczny
Prawo (uchwały, apele)
Praca dla lekarzy
Komunikaty KPOIL
Z żałobnej karty
Szukaj w Meritum
Redakcja Magazynu Meritum


   

Strona istnieje od 1 stycznia 2002r.
Odwiedzana licznik razy.


    *** GRUDZIĄDZ   ***   TORUŃ   *** WŁOCŁAWEK  ***
Stanisław Mieczysław Gawiński (1904 - 2000)

    mjr dr w. n. lek. ordynator Oddziału Ginekologiczno-Położniczego VI Wojskowego Szpitala Okręgowego i Szpitala Miejskiego w Toruniu w latach 1946 - 1972, współtwórca onkologii ginekologicznej w Toruniu.

    Urodził się 16 maja 1904 r. w Baligrodzie w woj. krośnieńskim w rodzinie Bolesława Gawińskiego sędziego Sądu Okręgowego w Sanoku (zmarł w 1928) i matki Zofii z domu Kosińskiej. Świadectwo dojrzałości uzyskał w liceum w Sanoku w roku 1922. Medycynę studiował na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza (UJK) we Lwowie. Dyplom lekarski wraz z tytułem dr. wszech nauk lekarskich otrzymał 24 listopada 1928 r.
    Pracę zawodową podjął w Instytucie Anatomii Patologicznej UJK we Lwowie, z której zrezygnował po 5 miesiącach ze względu na stan zdrowia. Po 10 tygodniach choroby 17 września 1929 r. przyjęty został jako wolontariusz do Państwowego Szpitala Powszechnego we Lwowie. Początkowo zatrudniony był w oddziale chirurgii dziecięcej, a wkrótce od 1 stycznia do 15 marca 1930 r. w oddziale chirurgii ogólnej. Z braku środków do życia przeniósł się do matki zamieszkałej w Krakowie. Tamże, 16 marca 1930 r., w nadziei na uzyskanie stanowiska etatowego asystenta i specjalizowania się, podjął pracę jako wolontariusz w Klinice Ginekologiczno-Położniczej Uniwersytetu Jagiellońskiego (UJ). Nie mogąc znaleźć płatnego zatrudnienia, opuścił Kraków. Dnia 1 kwietnia 1932 r. Zatrudnił się początkowo w oddziale chirurgicznym, a wkrótce 1 września 1932 r. uzyskał stanowisko młodszego asystenta w Oddziale Ginekologiczno-Położniczym Szpitala Ubezpieczalni Społecznej (US) w Łodzi.
    Dnia 31 lipca 1937 r. opuścił szpital- jak pisał w życiorysie - jako przeciwnik polityki rasistowskiej prowadzonej przez dyrekcję szpitala. Po rocznej pracy w gabinecie prywatnym przeniósł się do Warszawy z zamiarem pracy w znaczącym oddziale ginekologiczno-położniczym, gdzie mógłby realizować ambicje naukowe. Z braku takich możliwości zatrudnił się znowu jako wolontariusz w oddziale ginekologicznym Szpital Dzieciątka Jezus kierowanym przez doc. Henryka Becka (1896 - 1946), gdzie pracował do wybuchu II wojny światowej. W czasie okupacji powrócił do Łodzi, gdzie podjął pracę w Pogotowiu Położniczym US, a od 1 maja jako specjalista ginekologii w pozostającej pod zarządem niemieckim Kasie Chorych. Dnia 15 maja 1941 r. przeniósł się do rodziny do Smardzewic w powiecie tomaszowskim. Tam podjął pracę jako lekarz wolnopraktykujący, a od 15 sierpnia 1942 r. zatrudniony został na stanowisku specjalisty ginekologa w US w Zamościu. W Końcu grudnia 1944 r. wcielony został do Ludowego Wojska Polskiego. Początkowo służbę pełnił w Zamościu, kontynuując pracę w US, a także ordynatora oddziału ginekologiczno-położniczego szpitala w Zamościu. W końcu kwietnia 1944 r. przeniesiony został do VI Wojskowego Szpitala Okręgowego w Toruniu na stanowisko ordynatora oddziału ginekologiczno-położniczego. Z powodu nasilającej się choroby oczu (jaskra przewlekła) decyzją Głównej Komisji Lekarskiej WP 4 listopada 1945 r. przeszedł do rezerwy. Po kilkutygodniowym leczeniu i rekonwalescencji w dniu 1 stycznia 1946 r. w drodze konkursu objął stanowisko ordynatora oddziału położnictwa i chorób kobiecych Publicznego Szpitala Miejskiego w Toruniu. Równocześnie w okresie od 1 kwietnia 1948 r. do 31 maja 1951 r. zatrudniony był jako lekarza kontraktowy II Wojskowego Szpitala Okręgowego, a w okresie od 1 stycznia 1949 r. do 1 stycznia 1952 r. w Przychodni Przyszpitalnej Publicznego Szpitala Miejskiego w Toruniu jako ginekolog-położnik.
    Od 1 grudnia 1950 r. do przejścia na emeryturę zatrudniony był również jako ginekolog w Obwodowej Przychodni Lekarskiej PKP w Toruniu.
    Jego pasje naukowe sprawiły, że mimo ograniczeń czasowych korzystał z możliwości stałego podnoszenia kwalifikacji. Dzięki nawiązaniu przez niego kontaktu z "British Cuncil" uzyskał bezpłatną prenumeratę kilku czasopism z medycyny ogólnej, jak i położnictwa. W roku 1949 uczestniczył w kursie "Uśpienia nowoczesnego" (anestezjologii) odbytym w II Klinice Chirurgicznej Uniwersytetu Łódzkiego. W roku 1951 skorzystał z urlopu naukowego, ażeby zapoznać się z osiągnięciami urologii ginekologicznej w oddziale urologicznym Szpitala Klinicznego Akademii Medycznej w Krakowie. W roku 1953 uznany został za specjalistę II stopnia w zakresie położnictwa i chorób kobiecych. W roku 1953 odbył 10 dniowy kurs w Instytucie Onkologii w Warszawie w zakresie onkologii ginekologicznej, a w roku 1954 w zakresie stanów przedrakowych szyjki macicy. Nie angażował się w działalność organizacji politycznych, był bezpartyjny. W czasie służby wojskowej osiągnął stopień majora.
    W okresie toruńskim ogłosił dwie publikacje: "Prawdziwy rozlany przerost sutka" Gin.Pol. T. XXI 1950, nr 3 s. 396. "Zapobieganie i leczenie zapalenia oczu u noworodków" Pol. Tyg. Lek. R. VI Warszawa 5 marca 1951, nr9/10, s. 314.
    Na użytek oddziału zorganizował Punkt Krwiodawstwa.
    Z dniem 31 stycznia 1972 r., kiedy odejść musiał z oddziału ze względu na osiągnięcie wieku emerytalnego, przeszedł do pracy w Przychodni Onkologicznej zorganizowanej w roku 1952 przez dr w. n. med. Marię Jachimowską (1898 - 1983). Po jej odejściu z przyczyn zdrowotnych kierownikiem Przychodni został dr Stanisław Gawiński. Była to praktycznie przychodnia profilaktyki raka szyjki macicy. Na stanowisku tym pozostawał do 30 września 1983 r.
    Po nawiązaniu kontaktu z prof. Józefem Laskowskim (1900 - 1970) z Warszawy, najwybitniejszym w tym czasie onkologiem ginekologicznym w Polsce doszło do bliskiej współpracy. Pierwsze ogłoszone przez prof. Laskowskiego przypadki raka przedinwazyjnego szyjki macicy według dr. Gawińskiego pochodziły z Torunia. Do rutynowo wykonywanych operacji ginekologicznych należały wprowadzone przez dr. Gawińskiego operacje wykonywane drogą pochwową w szczególności hysterektomie, których do tego czasu w Toruniu nie wykonywano. Liczne przypadki raków przed inwazyjnych wykrył również, pracując w Przychodni PKP.
    Do zainteresowań pozazawodowych należała historia powszechna oraz architektura. Dr Gawiński miał brata Władysława, który był inż. rolnictwa, dyrektorem Izby Rolniczej w Wilnie, zginął w czasie działań wojennych w roku 1939, oraz siostrę Marię z męża Schmit, która od roku 1930 mieszkała w Szwajcarii, zmarła tragicznie w roku 1950.
    Był dwukrotnie żonaty. Pierwszy związek małżeński zawarł z Janiną Ostrowską, lekarką. Z małżeństwa tego pozostała córka Monika mgr Sztuk Pięknych (UMK) z męża Gawińska-Czyż. Drugie małżeństwo zawarł w 1954 r. z Marią Mikulską. Z małżeństwa tego urodziło się trzech synów: Przemysław Bolesław - lekarz w Oddziale Ginekologiczno-Położniczym WSZ w Toruniu, Sambor - konserwator zabytków, konserwator miejski w Bydgoszczy, Wszebor - inżynier administrator w Towarzystwie Ubezpieczeniowym Winterthur SA w Warszawie.
    Dr Stanisław Gawiński zmarł 13 lutego 2000 r., pochowany na cmentarzu przy ul. Wybickiego obok matki w Głównej Alei Zasłużonych.
    Odznaczony był:
    Krzyżem Zasługi za udział w wojnie 1918 - 1921, Złotym Krzyżem Zasługi, Kawalerskim Krzyżem Zasługi, Medalem Pamiątkowym za szczególne zasługi dla rozwoju Szpitala Miejskiego w Toruniu oraz wyróżniony dyplomem "Pro Gloria Medici"
    Gawińscy zamieszkiwali ostatnio w Toruniu przy ul. Matejki 27/4.

Marian Łysiak

Meritum 2/2007 - pismo Pomorsko-Kujawskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Toruniu.
Dla członków izby lekarskiej bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004  
Redaktor: meritum@kpoil.torun.pl  
Data utworzenia: 2007-04-26