Strona główna OIL

   


 
Retinopatia cukrzycowa - czy musi oznaczać ślepotę?

Nowoczesna diagnostyka, nowe terapie.

      Statystycznie ocenia się, że zwyrodnienie cukrzycowe siatkówki (retinopathia diabetica) jest najczęstszą przyczyną utraty wzroku w grupie wiekowej między 30-60 rokiem życia. Częściej retinopatia cukrzycowa towarzyszy cukrzycy insulino-zależnej, rzadziej insulino-niezależnej.
      Klinicznie rozróżnia się trzy typy retinopatii cukrzycowej. Są to:
1. typ nieproliferacyjny
2. typ przedproliferacyjny
3. typ proliferacyjny
      Czynniki ryzyka w retinopatii cukrzycowej to: Czas trwania choroby - prawdopodobieństwo występowania retinopatii cukrzycowej jest największe (90%) po wieloletnim okresie trwania cukrzycy, głównie u ludzi młodych. Wokoło 50% występuje po 10 latach trwania choroby. Rzadko ujawnia się przed upływem 5 lat od rozpoznania cukrzycy. Nieprawidłowa kontrola metabolizmu i regulacji poziomu glukozy we krwi. Normalizacja poziomu cukru we krwi ma niewątpliwe znaczenie w przyczynach powstawania retinopatii, mimo że nie udowodniono równoległości występowania retinopatii i normalizacji poziomu cukru. Inne czynniki mające wpływ na wystąpienie bądź nasilenie retinopatii cukrzycowej to: nadciśnienie tętnicze, niewydolność nerek, niedokrwistość, ciąża.
Patogeneza retinopatii cukrzycowej
      Jest ona wynikiem zmian w naczyniach siatkówki różnej kalibracji, a szczególnie żył oraz ogniskowych obszarów braku perfuzji naczyniowej. Jest to mikroangiopatia większych i drobnych naczyń, włośniczek i naczyń przedwłosowatych. Prowadzi ona do zamknięcia drobnych naczyń i zwiększonej ich przepuszczalności. W obszarach niedokrwiennych siatkówki uwalnia się czynnik naczynioproliferacyjny, który stymuluje tworzenie się nowych, nieprawidłowych naczyń w siatkówce i tęczówce oraz na tarczy nerwu wzrokowego. Konsekwencją zwiększonej przepuszczalności naczyniowej są rozlane lub ograniczone krwotoki i obrzęk siatkówki, tworzą się, mikrotętniaki, wysięki twarde. Wtórnie prowadzi to do odłączenia ciała szklistego, proliferacji tkanek włóknisto-naczyniowych oraz trakcyjnego odwarstwienia siatkówki. Najczęstszym powiklaniem późnym jest jaskra następcza i zaćma.
Współczesne postępowanie diagnostyczne
• Bardzo staranne badania okulistyczne chorych na cukrzycę - co 3-6 miesięcy (badanie przedniego odcinka oka i dna oka, łącznie z badaniem stereoskopowym.
• W przypadku wystąpienia pierwszych zmian kalibracji naczyń żylnych, wskazane jest wykonanie zdjęcia cyfrowego dna oka.
• Podstawowym narzędziem diagnostycznym jest angiografia fluoresceinowa (AF) oraz optyczna koherentna tomografia (OCT).
      AF jest przydatną metodą w ocenie najwcześniejszych stadiów retinopatii cukrzycowej i ocenie jej ewolucji.
      OCT umożliwia bardzo wczesną diagnostykę cukrzycowego obrzęku plamki i monitorowania jego leczenia. Jako badanie nieinwazyjne może być wykonywane często, jest optymalne dla pacjenta. Ponadto pomaga wykluczyć schorzenie siatkówki współistniejące, łącznie z zespołami pociągania szklistowo-siatkówkowego.
Nowe terapie w retinopatii cukrzycowej
      Obok bardzo starannego leczenia prowadzonego przez diabetologa, niezbędne jest wczesne leczenie okulistyczne. Zmniejsza ono ryzyko utraty wzroku, zapobiega rozwojowi retinopatii. Istotne jest wdrożenie laseroterapii siatkówki (ogniskowej lub rozsianej). Wczesna, dobrze wykonana laseroterapia zmniejsza lub cofa obrzęk plamki, eliminuje nowotwórstwo naczyniowe.
      Najnowsza terapia retionopatii to podawanie do ciała szklistego steroidu lub inhibitora VEGF. W stanach bardzo zaawansowanych stosuje się krioterapię oraz leczenie operacyjne - zabiegi vitroretinalne.
      Rokowanie w przypadku wystąpienia retinopatii cukrzycowej nie musi być zagrożone utratą wzroku. Czynniki korzystne rokowniczo to: wykrycie retinonopatii w jak najwcześniejszym okresie, wczesne wdrożenie pełnej diagnostyki i nowoczesnego leczenia. Powyżej przedstawiona diagnostyka i leczenie prowadzona jest w pełnym zakresie w CM Visus w Starachowicach.

Dr n. med. Alicja Dębicka

Eskulap Świętokrzyski 2008 nr 10 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Kielcach.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004-2020