Strona główna OIL

   


 
Rozprawa na stopień doktora nauk medycznych lek. med. Jacek Morka

"Czynniki wpływające na progresję i regresję zmian
w zakresie naczyń wieńcowych"


PROMOTOR: Prof. Dr hab. n. med. Jarosław Drożdż - II Katedra i Klinika Kardiologii U.M Łódź
RECENZENCI: Dr hab. n. med Małgorzata Kurpesa - II Katedra i Klinika Kardiologii U.M Łódź, Prof. Dr hab. n. med. Jacek Kubica - Kierownik Katedry Kardiologii i Kliniki Chorób Wewnętrznych Uniwersytetu M. Kopernika w Toruniu

CEL PRACY
  1. Określenie tempa narastania zmian miażdżycowych u pacjentów z chorobą wieńcową w seryjnych badaniach koronarograficznych.
  2. Ocena częstości występowania progresji w zakresie tętnic wieńcowych oraz ich proksymalnych i dystalnych odcinków.
  3. Ocena częstości zjawiska braku progresji zmian w zakresie tętnic wieńcowych.
  4. Określenie czynników wpływających na tempo narastania zmian miażdżycowych w tętnicach wieńcowych.


MATERIAŁ I METODYKA
W II Katedrze i Klinice Kardiologii Uniwersytetu Medycznego w Łodzi w latach styczeń 1999 - maj 2004 wykonano 8.989 badań koronarograficznych. Do badania włączono kolejnych 177 pacjentów, u których wykonano koronarografię co najmniej dwukrotnie. Badana grupa pacjentów obejmowała 128 mężczyzn i 49 kobiet.
Przyczyny pierwszej hospitalizacji obejmowały:
  1. 21 przypadków - stabilna choroba wieńcowa,
  2. 156 przypadków - ostre zespoły wieńcowe, w tym,
    1. 67 przypadków z uniesieniem ST,
    2. 89 przypadków bez uniesienia ST.

W badanej grupie chorych dwukrotnie hospitalizowano 122 pacjentów, trzykrotnie - 36, czterokrotnie - 14, pięciokrotnie - 4, a siedmiokrotnie - 1 pacjenta.
Przyczyny kolejnych hospitalizacji obejmowały:
  1. 90 przypadków - stabilna choroba wieńcowa,
  2. 173 przypadki - ostre zespoły wieńcowe, w tym,
    1. 16 przypadków z uniesieniem ST,
    2. 157 przypadków bez uniesienia ST.

Koronarografię przeprowadzano zgodnie z decyzją lekarza prowadzącego, po wcześniejszej ocenie stanu pacjenta na podstawie badania podmiotowego, przedmiotowego oraz badań dodatkowych. Angioplastykę wykonano w 286 przypadkach (67% koronarografii).
Średni wiek w grupie badanej to 55 ± 10 lat, w grupie kobiet 59 ± 9 lat, a w grupie mężczyzn 53 ± 10 lat. W badanej grupie mężczyźni stanowili 72%, średni wiek w grupie kobiet był wyższy o 6 lat niż w grupie mężczyzn. Najliczniejszą grupę stanowili pacjenci w wieku 41 - 60 lat - 114 osób tj. 64% włączonych do badania.
W grupie badanych pacjentów analizie zostały poddane zmiany miażdżycowe w tętnicach wieńcowych, opisywane w seryjnych badaniach koronarograficznych. Zmiany określane zostały procentowym zwężeniem światła naczyń przy pomocy oceny półilościowej - Gensini Score. Z analizy wyłączone zostały naczynia poddane kiedykolwiek angioplastyce wieńcowej.
Analizowano:
  1. zmiany Gensini Score świadczące o progresji lub regresji zmian miażdżycowych w obrębie naczyń wieńcowych,czynniki ryzyka związane z progresją i regresją zmian miażdżycowych w obrębie naczyń wieńcowych:
    1. w odcinkach proksymalnych naczyń wieńcowych,
    2. w odcinkach dystalnych naczyń wieńcowych.

Tętnice wieńcowe poddane zostały podziałowi na część proksymalną (obejmującą 1/3 bliższą naczynia) i część dystalną (obejmującą 2/3 dalsze naczynia-stanowiącą segmenty środkowy i dystalny z odchodzącymi odgałęzieniami prawej lub lewej tętnicy wieńcowej).
Analizowano czynniki mające wpływ na postęp lub zahamowanie procesu miażdżycowego:
  • wiek,
  • płeć,
  • otyłość,
  • wywiad rodzinny,
  • nikotynizm,
  • nadciśnienie tętnicze,
  • obecność cukrzycy,
  • chorobę naczyń obwodowych,
  • przebyty udar mózgu,
  • napady migotania przedsionków,
  • rozpoznaną wcześniej chorobę wieńcową klasa wg CCS,
  • nasilenie niewydolności krążenia klasa wg NYHA,
  • przebyte zapalenie wątroby,
  • wyniki podstawowych badań laboratoryjnych,
  • ocenę badań dodatkowych - EKG, badanie echokardiograficzne, badanie holterowskie, test wysiłkowy.
  • stosowaną terapię (aspiryna, pochodne tienopirydyny, ACEI, statyny, beta -adrenolityki). Łącznie analizowano 67 danych.


WYNIKI
Średni czas pomiędzy kolejnymi badaniami wynosił 15 miesięcy, maksymalny 63 miesiące, minimalny 3 miesiące. Kolejne hospitalizacje wystąpiły w 263 przypadkach. W czasie obserwacji nastąpił wzrost średniej wartości Gensini Score. Średnia wartość Gensini Score początkowa = 21,9 ± 29,7, średnia wartość końcowa Gensini Score = 35,7 ± 38,4. W badanej grupie na koniec obserwacji znaleźli się pacjenci z progresją i brakiem progresji miażdżycy. Liczba chorych z progresją miażdżycy dla wszystkich naczyń = 69%, dla naczyń proksymalnych = 39,5%, dla naczyń dystalnych = 56,5%. Średnia wartość przyrostu Gensini Score w ciągu roku wynosiła odpowiednio w skali Gensini dla wszystkich naczyń = 15,4 punktów, dla naczyń proksymalnych = 8,6 punktów, dla naczyń dystalnych = 10,3 punktów. Stwierdzono, że u mężczyzn przyrost Gensini Score (G.S.) w ciągu roku był większy (G.S.=17,3 punktów n=128), niż u kobiet (G.S.=10,4 punktów, n=49). Wartość przyrostu Gensini Score na rok najczęściej zawierała się w przedziale 0-20 punktów w skali G.S. dla wszystkich naczyń jak też ich odcinków proksynalnych i dystalnych.
Parametrami klinicznymi, które badano i stwierdzono ich wpływ (p<0,05) na progresję miażdżycy były:
  1. wiek - u młodszych pacjentów większa progresja, p=0,004
  2. obciążony wywiad rodzinny, p=0,02
  3. ilość czynników ryzyka - większa ilość obserwowana w grupie pacjentów z progresją miażdżycy, p=0,01.

Po przeprowadzonej analizie danych, dokonaniu obliczeń wg zastosowanych metod statystycznych, stwierdzono, że w grupie badanych pacjentów czynnikami mającymi wpływ na progresję miażdżycy, o udokumentowanej istotności statystycznej dla wszystkich naczyń (p < 0.05) są:
  1. płeć męska, p=0,04
  2. stosowanie w farmakoterapii statyn p=0,03.

Czynnikami, dla których wyniki są na granicy istotności statystycznej to:
  1. płeć męska - związek z progresją miażdżycy w zakresie naczyń proksymalnych,p=0,053
  2. częstość rytmu serca - wyższa częstość rytmu wykazuje związek z progresją miażdżycy w naczyniach wieńcowych, p=0,059
  3. stosowanie w leczeniu statyn - związek z ograniczeniem progresji miażdżycy w naczyniach dystalnych, p=0,071
  4. stosowanie w leczeniu ACEI - związek z ograniczeniem progresji miażdżycy w naczyniach proksymalnych, p=0,081.
Wyniki na granicy istotności statystycznej p=(0,05-0,1) rozpatrywać należy jako trendy w związku z progresją lub brakiem progresji miażdżycy.

WNIOSKI
  1. Przy istotnym trendzie w kierunku progresji zmian miażdżycowych w naczyniach wieńcowych widoczne staje się różne tempo tego procesu jak też inna dynamika w częściach proksymalnych i dystalnych naczyń wieńcowych. W obserwowanej grupie zaznacza się tendencja do większej dynamiki procesu w naczyniach dystalnych.
  2. Mężczyźni charakteryzują się istotnie większym tempem narastania zmian miażdżycowych co dotyczy szczególnie zmian w odcinkach proksymalnych.
  3. Pacjenci z wyższą częstością rytmu serca charakteryzują się trendem w kierunku większej dynamiki procesu miażdżycowego.
  4. Istotne znaczenie w hamowaniu progresji zmian miażdżycowych ma zastosowana terapia farmakologiczna. Statynoterapia wiąże się z istotnym zwolnieniem progresji miażdżycy w odniesieniu do wszystkich badanych odcinków tętnic wieńcowych, zwłaszcza ich części dystalnej. Inhibitory konwertazy wykazują tendencję do zwalniania tempa procesu miażdżycowego szczególnie w odcinkach proksymalnych tętnic wieńcowych.
  5. W obserwowanej w badaniu grupie pacjentów podwyższonego ryzyka rozwoju choroby wieńcowej, celowe jest wprowadzenie bardziej intensywnej farmakoterapii zgodnej z publikowanymi wynikami badań i standardami postępowania w kardiologii. Terapia powinna uwzględniać podawanie statyn oraz inhibitorów konwertazy. Ważna jest także optymalizacja częstości rytmu serca.

Eskulap Świętokrzyski 2007 nr 5 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Kielcach.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004-2020