Strona główna OIL

   


 
Wspomnienie - Jan Zawartka

JAN ZAWARTKA (1914-1976)
      Doc. dr hab. Jan Zawartka urodził się 5 czerwca 1914 r. w Kaliszu. Dyplom lekarza uzyskał w 1938 r. na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu w Poznaniu. W czasie okupacji wysiedlony wraz z całą rodziną na teren Generalnej Guberni pracował w oddziale chirurgicznym Szpitala Powiatowego w Łowiczu. W latach 1944-1946 odbył służbę wojskowa w Ludowym Wojsku Polskim. Po zdemobilizowaniu objął stanowisko starszego asystenta I Kliniki Chirurgicznej Uniwersytetu we Wrocławiu, gdzie pracował pięć lat pod kierunkiem prof. dr. Kazimierza Czyżewskiego. Współuczestniczył w badaniach naukowych, ogłosił drukiem wiele prac i uzyskał specjalizację II stopnia w zakresie chirurgii ogólnej. Już w tym okresie przejawiał zainteresowanie zagadnieniami chirurgii dziecięcej, prowadząc w klinice sale dziecięce i przeprowadzając zabiegi operacyjne u najmłodszych dzieci.
      W 1951 r. został przeniesiony do nowo powstałej III Kliniki Chirurgicznej AM we Wrocławiu. W 1955 r. w zespole klinik pediatrycznych AM we Wrocławiu powstała Klinika Chirurgii Dziecięcej - kierownictwo kliniki objął prof. dr Adam Michejda. W tym czasie Jan Zawartka przebywał na rocznym oddelegowaniu w Klinice Chirurgii Dziecięcej w Warszawie, gdzie szkolił się pod bezpośrednim kierunkiem prof. dr Jana Kossakowskiego, po czym objął stanowisko adiunkta w Klinice Chirurgii Dziecięcej AM we Wrocławiu. W. 1958 r. uzyskał II stopień specjalizacji w zakresie chirurgii dziecięcej. W 1961 r. zdobył stopień doktora medycyny na podstawie pracy "Splenektomia u dzieci w oparciu o materiał własny". Po śmierci prof. dr A. Michejdy w 1961 r. objął obowiązki kierownika Kliniki Chirurgii Dziecięcej we Wrocławiu oraz funkcję specjalisty wojewódzkiego w tym zakresie - był wówczas jedynym chirurgiem dziecięcym we Wrocławiu. W 1964 r. otrzymał stanowisko ordynatora oddziału chirurgii dziecięcej nowo budującego się Miejskiego Specjalistycznego Szpitala we Wrocławiu, pełniąc nadal obowiązki konsultanta ds. chirurgii dziecięcej i organizując pion chirurgii dziecięcej w województwie wrocławskim. Stopień dr. habilitowanego uzyskał w 1967 r. na Wydziale Lekarskim AM w Lublinie na podstawie pracy "Rola szpiku kostnego i śledziony w pancytopenii towarzyszącej zespołowi nadciśnienia w zlewisku żyły wrotnej u dzieci".
      W 1972 r. doc. dr hab. Jan Zawartka wyraził zgodę na przeniesienie służbowe z Wrocławia - podjął pracę w Zespole Nauczania Klinicznego Akademii Medycznej Kraków w Kielcach - jako kierownik klinicznego Oddziału Chirurgii Dziecięcej oraz konsultant wojewódzki ds. chirurgii dziecięcej w Kielcach.
      W czasie swej wieloletniej pracy doc. dr hab. J. Zawartka ogłosił drukiem 72 prace. Problematyka tych prac jest zróżnicowana - należy jednak zwrócić szczególną uwagę na grupę prac dotyczących postępowania chirurgicznego w schorzeniach hematologicznych u dzieci, jak też zagadnień związanych z nadciśnieniem w zlewisku żyły wrotnej u dzieci. Obserwacje kliniczne były bodźcem do podejmowania badań eksperymentalnych na zwierzętach; badania te stanowią znaczne część dorobku naukowego doc. dr hab. J. Zawartki i wiele wnoszą w poznanie, pogłębienie znajomości patogenezy, kliniki, prognozy i leczenia schorzeń hematologicznych u dzieci. Przedmiotem szczególnego zainteresowania doc. dr hab. J. Zawartki były poza tym oparzenia u dzieci oraz próby stosowania dzianiny poliestrowej w chirurgii dziecięcej.
      Doc. dr hab. J. Zawartka brał udział w wielu zjazdach, kongresach, sympozjach i posiedzeniach naukowych w kraju i za granicą, na których wygłosił ponad 60 referatów, przedstawiając wyniki własnych prac. Był członkiem Polskiego i Międzynarodowego Towarzystwa Chirurgów, założycielem Towarzystwa Chirurgów Dziecięcych we Wrocławiu, Polskiego Towarzystwa Lekarskiego, jak też Towarzystwa Hematologów Polskich.
      Na podkreślenie zasługuje działalność dydaktyczno-wychowawcza doc. dr. hab. J. Zawartki. Prowadził zajęcia ze studentami oraz lekarzami, a więc całokształt dydaktyki przed i podyplomowej. Lubiany przez studentów i swych uczniów za jasność wykładu, umiejętność przekazywania swego bogatego doświadczenia klinicznego i wiedzy młodym. Pod jego kierunkiem specjalizację I stopnia z zakresu chirurgii dziecięcej Otrzymało we Wrocławiu 8 lekarzy, II stopnia 3. W Kielcach pod jego kierunkiem uzyskało specjalizację I stopnia z zakresu chirurgii dziecięcej 7 lekarzy - uczył, będąc już w początkowym okresie ciężkiej choroby. Cechował go głęboki etyczny stosunek do powierzonych jego opiece chorych dzieci.
      Odznaczony był licznymi nagrodami naukowymi oraz państwowymi. Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt wyrażenia zgody na przeniesienie służbowe z Wrocławia do Zespołu Nauczania Klinicznego AM Kraków w Kielcach - porzucenie warsztatu naukowego, pozycji, jaką osiągnął w środowisku naukowym Wrocławia, zorganizowanego życia osobistego - po to by dokonać czegoś pożytecznego, poprawić sytuację chorego dziecka, organizować pion chirurgii dziecięcej. Wymagało to nie tylko doskonałego przygotowania zawodowego, ale również dużego zaangażowania społecznego. Należy podkreślić, że warunki, w jakich przyszło doc. dr. hab. J. Zawartce pracować w Kielcach w ówczesnym oddziale chirurgii dziecięcej przy ul. Langiewicza 2, dalekie były od powszechnie przyjętych. W Kielcach doc. dr hab. J. Zawartka zaczął organizację pionu chirurgii dziecięcej w mieście i województwie, jak też wszczął usilne starania o budowę nowego szpitala dziecięcego, aby poprawić warunki leczonych w mieście i województwie chorych dzieci. Nie zaniechał pracy naukowej, którą żył, która była jego pasją. Był członkiem pierwszej Rady Programowej Zespołu Nauczania Klinicznego w Kielcach, powołanej dnia 1 grudnia 1972 r. przez rektora Akademii Medycznej w Krakowie.
      Dnia 26 kwietnia 1976 r. doc. dr hab. Jan Zawartka zmarł, nie doczekawszy otwarcia nowego pawilonu chirurgii dziecięcej w Kielcach, gdzie już w zupełnie innych warunkach są obecnie leczone chore dzieci. W dniu otwarcia tego pawilonu otrzymałam list od konsultanta. krajowego z zakresu chirurgii dziecięcej prof. dr hab. Kazimierza Łodzińskiego następującej treści:
      "Z prawdziwą przyjemnością i satysfakcją gratuluję Pani powstania nowego pawilonu chirurgii dziecięcej w Kielcach, który Pani z mężem wymarzyliście sobie przybywając na ziemię kielecką. Ile trzeba było trudu, oczekiwania - niech więc teraz służy młodym, dla których ma Pani zawsze tyle serca i życzliwości. Jest to także Jego pomnik".

Maria Zawartka

Eskulap Świętokrzyski 2006 nr 7 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Kielcach.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004  
Redaktor: serwis@kielce.oil.org.pl  
Data utworzenia: 2006-06-28