Strona główna OIL

   


 
Sylwetki lekarzy świętokrzyskich

      Kazimierz Sobolewski, lekarz, polityk, więzień syberyjskich łagrów
      Kazimierz Sobolewski urodził się 3 stycznia 1919 r. w Modliborzycach w powiecie Janów Lubelski. Po ukończeniu w 1936 r. Państwowego Gimnazjum im. Józefa Piłsudskiego w Sandomierzu rozpoczął studia medyczne na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, gdzie działał w "Młodzieży Wszechpolskiej". Po zajęciu Lwowa przez wojska sowieckie aresztowany pod zarzutem ukrywania broni, został zwolniony po kilku dniach dzięki interwencji prof. Jakuba Parnasa. Zagrożony ponownym aresztowaniem pozostał we Lwowie, gdzie w latach 1940-1942 pracował w Szpitalu Św. Ducha. Równocześnie włączył się w działalność konspiracyjną. Kierował wraz z ojcem Wincentym Sobolewskim (1889-1976) grupą (0k.50 osób) Stronnictwa Narodowego (SN), organizował nasłuch radiowy, redagował w domu pismo "Naród w walce", które było kolportowane w powiatach: sandomierskim, tarnobrzeskim, janowskim, opatowskim jako tygodnik vi nakładzie 500 egzemplarzy (w latach 1940-1942 ukazało się około 120 numerów). Aresztowany w 1942 r. uciekł w trakcie konwojowania przez żandarmów do siedziby gestapo. Wrócił do Lwowa i podjął pracę przy wytwarzaniu szczepionki przeciwko tyfusowi plamistemu w Instytucie Badawczym prof. Rudolfa Weigla, gdzie pracował do kwietnia 1944 r. Równocześnie kontynuował studia medyczne na uruchomionych przez Niemców fachowych kursach medycznych (Staatliche Medicinische Fachkurse), 8 lutego 1944 r. otrzymał świadectwo ich ukończenia (uznane po wojnie za dyplom lekarski) i został zatrudniony w Oddziale Chorób Zakaźnych Kliniki Chorób Wewnętrznych. We Lwowie nadal działał w konspiracji i współtworzył gazetę konspiracyjną "Słowo Polskie" wydawaną przez Wydział Propagandy Zarządu Okręgowego SN. Ponadto w lwowskim Okręgu Delegatury Rządu był przedstawicielem SN oraz z jego ramienia wszedł w skład Kierownictwa Walki Cywilnej we Lwowie i został mianowany komendantem Straży Samorządowej na województwo stanisławowskie.
      Po ponownym zajęciu Lwowa przez wojska sowieckie i dekonspiracji lwowskiej Delegatury Rządu został aresztowany 28 sierpnia 1944 r. i osadzony w więzieniu przy ulicy Łąckiego, potem w procesie członków Delegatury prowadzonym przez sowiecki sąd wojskowy został skazany na 18 lat obozu. Wyrok odbywał w obozach w Incie (Komi ASSR) oraz w Pot'mie (Mordwiska ASSR). Po pewnym czasie został tam zatrudniony w szpitalu obozowym: był m.in. kierownikiem laboratorium sanitarno-bakteriologicznego, kierownikiem punktu przetaczania krwi i ordynatorem Oddziału Wewnętrznego i Ocznego Centralnego Szpitala Obozowego w Incie. Szkolił podległy sobie personel i prowadził badania naukowe w oparciu o materiał szpitalny, m.in. nad etiologią i epidemiologią żółtaczki zakaźnej i leptospirozy żółtaczkowej w warunkach arktycznych (400 przypadków), warunkami przetaczania krwi ze szczególnym uwzględnieniem wstrząsów potransfuzyjnych (ponad 600 przypadków), a także analizował wyniki badania krwi i szpiku kostnego przy żółtaczkach hemolitycznych oraz rozpoznanie i różnicowanie chorób Weila i Botkina (po powrocie do kraju część wyników tych prac przedstawiał m.in. na corocznych zjazdach PTL w Busku Zdroju).
      28 czerwca 1955 r. na mocy rewizji wyroku i orzeczenia Sądu Najwyższego ZSRR zwolniono go z obozu i w październiku tego roku wrócił do Polski. W grudniu 1955 r., po nostryfikacji dyplomu lekarza na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie, podjął pracę w szpitalu powiatowym w Sandomierzu, gdzie od podstaw zorganizował laboratorium analityczne i punkt krwiodawstwa, którymi kierował aż do śmierci, pełnił również obowiązki ordynatora Oddziału Zakaźnego. Pracował jako konsultant medyczny w Sądzie Biskupim Diecezji Sandomierskiej. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Lekarskiego i przez wiele lat pełnił obowiązki wiceprezesa oddziału w Kielcach. Przygotowanej pracy doktorskiej Metody oznaczania kwasu askorbinowego nie zdążył już obronić. Zmarł 5 stycznia 1968 r. w Krakowie, pochowany został w grobowcu rodzinnym na Cmentarzu Katedralnym w Sandomierzu.
      Pozostawił po sobie pamiętnik Moja droga do Polski (przygotowywany obecnie do druku), będący zapisem jego doświadczeń z czasów wojny, aresztowania i zesłania, zawierający m.in. spis, członków Delegatury Rządu we Lwowie, współwięźniów i sowieckich służb więziennych.

Piotr Sobolewski

Bibliografia: Spis fachowych pracowników słuzby zdrowia, Warszawa, 1964; Adamczyk M., Prasa konspiracyjna na Kielecczyźnie w latach 19391945, Kraków 1982; Burek W. Iwaszkiewicz J., Sandomierz nas połączył: korespondencja z lat 19451963, Warszawa, 1995; Dąbrowski E., Bez broni, Warszawa 1969; Lewandowska S., Polska konspiracyjna prasa informacyjno-polityczna 1939-1945, Warszawa, 1982; Majewska T., Dobrych ludzi nikt nie zapomina, Sandomierzanin, Sandomierz, 2000; Matusak P., Ruch oporu na ziemi opatowsko-sandomierskiej w latach 1939-1945, Warszawa, 1976; Matusak P., Wojna i okupacja, Dzieje Sandomierza pod redakcją H. Samsonowicza, T IV, Warszawa, 1994. Niezabitowski A., To był tylko etap. Wspomnienia z łagrów, Kraków, 1999; Prać M. Szczygielski D., Znani wychowankowie, Collegium Gostomianum, Nauczyciele, uczniowie i ich szkoła w latach 1944-2002, Praca zbiorowa, Sandomierz, 2002. Sobolewski K., Moja droga do Polski egzemplar?: pr?:ygotowywany do druku; Sobolewski w., Sandomierz - jesień 1944 (Fragmenty z Dziennika), Zeszyty Sandomierskie 1995; Sroka T.S., Sobolewski Kazimierz, Polski Słownik Biograficzny, WarszawaKraków, 2000; Żygulski K., Jestem z lwowskiego etapu, Warszawa 1944; Archiwum UJ: Akta Collegium Medicum - teczka osobowa K. Sobolewskiego.

Eskulap Świętokrzyski 2004/6 - pismo Świętokrzyskiej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Kielcach. Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004-2020