Strona główna OIL

   


 
Docent dr med. Władysław Pręgowski 1911 - 1985

Absolwent Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Warszawskiego z 1937 roku był wybitnym ftyzjatrą, kierownikiem Kliniki Gruźlicy Płuc AM w Białymstoku w latach 1956 - 1980. Położył szczególne zasługi wprowadzając nowoczesne metody diagnostyki chorób płuc, zwłaszcza w zakresie badań endoskopowych, jak też opracowując metody leczenia gruźlicy. Zasiadał w krajowych gremiach decyzyjnych w dziedzinie ftyzjatrii. Należał do inicjatorów i najbardziej znanych działaczy ruchu zwalczającego szkodliwości palenia tytoniu.
Urodził się 25 lipca 1911 roku w Warszawie w znanej rodzinie lekarskiej. W 1937 roku ukończył Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego i rozpoczął pracę jako asystent Kliniki Neurologicznej w Szpitalu Gruźliczym przy ulicy Płockiej w Warszawie.
Wojna, nie tylko przerwała mu w 1939 roku pracę w Szpitalu, ale stała się wyjątkowo trudnym okresem w jego życiu. Walczył w stopniu podporucznika będąc lekarzem w 3 batalionie 71 pułku piechoty w Zambrowie (w składzie 18 dywizji grupy "Narew"). W czasie walk trafił do niewoli niemieckiej, z której uciekł. Ponownie pojmany został osadzony w Stalagu IA. Tu podejrzewano go o działalność polityczną oraz sabotaż; został przeniesiony do Oflagu IIC i pozbawiony prawa do wykonywania zawodu lekarza obozowego. Po wojnie, w 1945 roku został powołany do wojska polskiego; służbę ukończył w stopniu majora.
Pracował następnie w kilku placówkach służby zdrowia, specjalizując się w zakresie chorób wewnętrznych. Szczególne znaczenie miało zatrudnienie w Oddziale Chirurgii Płuc w Zakopanem, gdzie pod kierunkiem profesora Wita Rzepeckiego zajmował się leczeniem gruźlicy płuc. Prowadził równocześnie badania naukowe, a praca pt. "Znaczenie ruchomości śródpiersia w odmie leczniczej" stała się podstawą do uzyskania stopnia doktora medycyny Biuletyn OIL rok XXIX, Nr 3(122) 2018 r.

w 1950 roku w Akademii Medycznej w Lublinie. Zdobył też specjalizację II stopnia w zakresie interny i chorób płuc. Objął stanowisko dyrektora Sanatorium w Bystrej Śląskiej, gdzie zorganizował nowoczesną pracownię badań endoskopowych układu oddechowego, głównie bronchoskopii. Prowadził też badania nad skutecznością leczenia gruźlicy hydrazydem kwasu izonikotynowego.
W 1956 roku został mianowany kierownikiem Kliniki Gruźlicy Płuc Akademii Medycznej w Białymstoku, obejmując to stanowisko po prof. Tadeuszu Kielanowskim, który przeniósł się wówczas do Gdańska. Wkrótce otrzymał też tytuł docenta. Z pełną energią przystąpił do pracy organizacyjnej, zwłaszcza w zakresie badań endoskopowych, dydaktycznej, jak też naukowej. Jego następca, prof. Edmund Kowal, tak opisuje działalność badawczą doc. Pręgowskiego: "Prowadził badania wykazujące ważny dla postępowania leczniczego fakt potrzeby odróżnienia w populacjach prątków gruźlicy szczepów opornych wobec wielu leków, wprowadził modyfikację składu pożywki LÖrensteina – Jensena umożliwiającą skrócenie czasu wzrostu prątków. Jednocześnie unowocześnił metody leczenia gruźlicy w oparciu o badania doświadczalne i kliniczne, co umożliwiło stosowanie łącznie z lekami przeciwprątkowymi preparatów kory nadnerczy metodą cykliczną. Wprowadzona przez Docenta metoda podawania leków swoistych w przeliczeniu na ciężar ciała chorego została zastosowana nie tylko w Polsce, lecz i w wielu ośrodkach ftyzjatrycznych za granicą." •

Kierując Kliniką przez ćwierćwiecze wyszkolił dużą grupę lekarzy w zakresie chorób płuc, głównie ftyzjatrii. Był promotorem 11 doktoratów. Tylko powody polityczne oraz układy międzyludzkie nie pozwoliły mu uzyskać tytułu profesora. Doc. Władysław Pręgowski wykazywał też wielką aktywność organizacyjną na szczeblu krajowym. Przez szereg lat pełnił obowiązki specjalisty krajowego w zakresie leczenia gruźlicy w szpitalach. Należał do Rady Naukowej Instytutu Gruźlicy przewodnicząc Komisji Chemioterapii. Szczególnie wielkie zasługi miał w walce ze szkodliwością palenia tytoniu. W końcu lat siedemdziesiątych należał do Rady Naukowej przy Ministrze Zdrowia jako członek zespołu do rozwiązywania tych problemów. Uczestniczył też w pracach Komisji Terapii Doświadczalnej PAN działając w zespole do spraw szkodliwości palenia tytoniu. Pisał na ten temat liczne artykuły, jak też organizował sympozja. Aktywnie działał w Towarzystwie Wiedzy Powszechnej.

Docenta Pręgowskiego poznałem bliżej podczas jego choroby, gdy był już na emeryturze. Zaczęło się wręcz anegdotycznie. Byliśmy sąsiadami z ulicy Świętojańskiej. Idąc przez planty do pracy w szpitalu prawie codziennie spotykałem Pana Docenta, który o tej porze ubrany w dres miał zwyczaj biegania alejkami parku. Pewnego dnia zatrzymał się przy mnie, zwracając się z niezwykle zaskakującą propozycją – "Kolego, położę się na ławce i chciałbym, żeby pan zbadał mi brzuch." Szczęśliwie, o tej porze nikogo nie było w parku, więc chociaż mocno zdziwiony wykonałem polecenie, równocześnie jednak proponując przeprowadzenie następnego dnia bardziej szczegółowych badań w oddziale, którym kierowałem. Tak też się stało; niestety, okazało się konieczne leczenie operacyjne. Konsultacja w Instytucie Onkologii w Warszawie potwierdziła nasze ustalenia, zaś doc. Pręgowski na operatora wybrał prof. Romana Górala w Poznaniu.
Zabieg przebiegł pomyślnie, jednak jak to bywa u lekarzy, pech chciał by w okresie rekonwalescencji, jeszcze w szpitalu w Poznaniu, podczas emocji związanych z oglądanym meczem piłkarskim Polska-ZSRR, wystąpiły silne bóle zawałowe w klatce piersiowej. W następnych miesiącach pojawiły się komplikacje kardiologiczne, które doprowadziły do nagłego zgonu w dniu 13 grudnia 1985 roku.
Tak smutny był epilog barwnego życia człowieka wybitnego i zasłużonego lekarza jakim był Docent Władysław Pręgowski. Zapisał piękną kartę w historii podlaskiej i polskiej ftyzjatrii.

Jan Stasiewicz

*Cytat z artykułu prof. Edmunda Kowala, zamieszczonego w publikacji "Ci, którzy odeszli", wyd. AMB, 1990, str. 122-124.

Biuletyn nr 2/2018 - pismo Okręgowej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Białymstoku.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004  
Redaktor: serwis@bialystok.oil.org.pl  
Data utworzenia: 2018-08-03