Strona główna OIL

   


 
Legislacja

Obowiązki pracowników ochrony zdrowia wynikające ze znowelizowanej ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie.

W świetle znowelizowanej ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz.U. Nr 180, poz. 1493 z późn. zm. ) pracownik ochrony zdrowia stał się niezbędnym podmiotem w procesie pomagania rodzinie doświadczającej przemocy. Przepisy wprost nakładają obowiązki na przedstawicieli ochrony zdrowia, zapraszając ich do współpracy, a w niektórych sytuacjach nakazując określone zachowanie wynikające z praw osób pokrzywdzonych. Art. 3 ust. 5 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie daje prawo osobie doznającej przemocy do bezpłatnego badania lekarskiego w celu ustalenia przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie oraz wydania zaświadczenia w tym przedmiocie. Wzór takiego zaświadczenia został określony przez Ministra Zdrowia w rozporządzeniu z dnia 22 października 2010r. w sprawie wzoru zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzajach uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie (Dz. U. Nr 201, poz.1334). Od czerwca 2010r. na mocy dodanego art. 9d ustawy pracownicy ochrony zdrowia zostali włączeni do kręgu służb odpowiedzialnych za wszczęcie i realizację procedury "Niebieska Karta".
Procedura ta obejmuje ogół czynności podejmowanych i realizowanych przez przedstawicieli jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty i ochrony zdrowia w związku z uzasadnionym podejrzeniem stosowania przemocy w rodzinie. Wszczęcie procedury następuje poprzez wypełnienie formularza "Niebieska Karta -A". Obowiązek wypełnienia tego formularza pojawia się w przypadku powzięcia podejrzenia stosowania przemocy wobec członków rodziny lub w wyniku zgłoszenia dokonanego przez członka rodziny lub przez osobę będącą świadkiem przemocy w rodzinie. Powzięcie takiego podejrzenia, aby dawało podstawę do uruchomienia procedury, powinno nastąpić w trakcie prowadzonych czynności służbowych lub zawodowych. Samo uruchomienie procedury nie wymaga zgody osoby doznającej przemocy, gdyż ustawodawca wziął pod uwagę psychologię ofiary, która nie rzadko wycofuje się z podejmowania kroków wobec sprawcy. Wzory formularzy "Niebieskiej Karty" zostały określone w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 września 2011r. Wypełnienie formularza "Niebieska Karta - A" uruchamia ciąg chronologicznych zdarzeń i działań poszczególnych podmiotów, które zgodnie z art. 9d ust. 2 ustawy mają obowiązek współpracować ze sobą na rzecz zatrzymania przemocy w rodzinie.
Przedstawiciel podmiotu wypełniający formularz "Niebieska Karta - A" z zasady robi to w obecności osoby doznającej przemocy; wyjątek stanowią sytuacje określone w § 1 ust. 3 i 4 rozporządzenia. Obowiązany jest on również do przeprowadzenia rozmowy z osobą, co do której istnieje podejrzenie, że jest dotknięta przemocą w rodzinie oraz wręcza formularz "Niebieska Karta -B" (pouczenie dla osób dotkniętych przemocą w rodzinie). Warto zwrócić uwagę na odmienny tryb postępowania w przypadku gdy ofiarą przemocy jest dziecko (§ 5 rozporządzenia). Po wypełnieniu formularza "Niebieska Karta - A" należy ją niezwłocznie, nie później niż w terminie 7 dni, przekazać przewodniczącemu Zespołu Interdyscyplinarnego, który to następnie przedkłada dokument pod obrady Zespołu Interdyscyplinarnego lub powołuje grupę roboczą. Zespół Interdyscyplinarny jest powoływany przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta, a w jego skład wchodzą obligatoryjnie przedstawiciele jednostek organizacyjnych pomocy społecznej, gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, policji, oświaty, ochrony zdrowia, kuratorzy sądowi, przedstawiciele organizacji pozarządowych. Zespół podejmuje różne działania w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w tym m.in. integruje i koordynuje działania różnych podmiotów, podejmuje interwencje w środowisku, diagnozuje problem przemocy. Przedstawiciele ochrony zdrowia mogą spodziewać się zaproszeń do prac w zespołach interdyscyplinarnych i grupach roboczych. Natomiast zgodnie z art.9a ust. 3 ustawy członkowie zespołów i grup roboczych wykonują zadania w ramach swoich obowiązków służbowych i zawodowych, czyli dodatkowe wynagrodzenie z tego tytułu nie przysługuje.
Zadania przedstawicieli ochrony zdrowia wynikają również z § 14 rozporządzenia i dotyczą w szczególności obowiązku informowania ofiary przemocy o możliwościach uzyskania pomocy, w tym uprawnieniu o uzyskaniu bezpłatnego zaświadczenia lekarskiego o przyczynach i rodzajach uszkodzeń ciała związanych z użyciem przemocy w rodzinie. Podsumowując należy stwierdzić, iż znowelizowana ustawa o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie przypisuje znaczącą rolę pracownikom ochrony zdrowia w procesie pomagania rodzinie z problemem przemocy. Mimo głosów krytyki co do poszczególnych zapisów ustawy - budzących mniejsze lub większe kontrowersje również w środowisku medycznym- nie możemy nie zauważyć znaczącej roli lekarza, pielęgniarki w rozpoznawaniu sygnałów świadczących o przemocy w rodzinie. Dotyczy to w szczególności dzieci małych, nie uczęszczających do szkół, czy przedszkoli. Na koniec pozostaje mi zaprosić Państwa do współpracy, a tym którzy ją podjęli dziękuję za pomoc i zrozumienie.

O autorce: Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Białymstoku, członek Zespołu Monitorującego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przy Ministrze Pracy i Polityki Społecznej.

Agnieszka Górecka

Biuletyn nr 2/2012 - pismo Okręgowej Izby Lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Białymstoku.
Dla członków izb lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004-2020