Strona główna OIL

   


 
Nowoczesna profilaktyka i leczenie biegunki podróżnych.
Klinika Obserwacyjno-Zakaźna Akademii Medycznej w Białymstoku

      Przedstawiono sposoby profilaktyki i leczenia biegunek towarzyszących podróżom. Szczegółowe informacje dotyczą stosowania rifaksyminy (prep. Xifaxan) oraz loperamidu jako preferencyjnego sposobu zabezpieczenia podróżującego.

      Podróże! Kto z nas nie cieszy się perspektywą zmiany otoczenia, znalezienia się w odmiennym klimacie, najczęściej wraz ze słońcem. Podróżuje więc coraz więcej mieszkańców ziemi. Nasze czasy przynoszą gwałtowny rozwój turystyki zarówno tej wypoczynkowej jak też wyczynowej aż do ekstremalnego stylu podróży i szkół przetrwania. Własne obserwacje przynoszą refleksje że dawniej podróżowali przede wszystkim ludzie w sile wieku. Obecnie gwałtownie rosną liczby podróżujących - ludzi w wieku podeszłym oraz bardzo młodych dzieci, wręcz niemowląt. Jest to uzasadnione tym, że podróże wiążą się z gromadzeniem wrażeń spowodowanych percepcją odmiennego świata. Wrażenia zaś są w stanie opóźnić procesy starzenia oraz działać antydepresyjnie. Już sam fakt mobilizacji i przygotowań związanych z perspektywą podróży wpływa euforyzująco. Jakże poprawia nastrój przeświadczenie, że posiadamy możliwości finansowe, organizacyjne i kondycyjne do podróży. Być może jest to także dowód odwagi, bo zmieniamy znane środowisko a podróż to nieznane. Można nagle znaleźć się w nieprzystosowaniu klimatycznym i obyczajowym, w strefach klęsk żywiołowych, kon- fliktów międzyludzkich itp. Nie unikniemy zmiany sposobu żywienia, a także kontaktu z patogenami innymi niż te z którymi obcujemy na codzień. Ten ostatni fakt jest ważny o tyle, że nie posiadamy treningu immunologicznego a więc obrony przed ich działaniem chorobotwórczym.
      Dlatego podróże to nie tylko radość życia ale także ryzyko zdrowotne. Stopień tego ryzyka zależy od: kondycji przed podróżą, warunków przemieszczania się, terenu docelowego i warunków bytowania. Ważny jest styl podróży mniej lub bardziej ryzykowny. Ryzyko zdrowotne zwiększa: podróż długotrwała w stłoczeniu i z nadmiarem bagażu, przemęczenie zbędnym wysiłkiem, konfliktowością spowodowaną nieprzyjaznym otoczeniem, nadmierne nasłonecznienie, nieprzestrzeganie zasad higieny osobistej, przebywanie w złych warunkach sanitarnych i beztroskie zaopatrzenie w żywność i wodę. To ostatnie to korzystanie z niepewnych źródeł zaopatrzenia, w tym prymitywnych, ulicznych punktów żywienia.
      Skutki mogą być różnorodne, groźne dla zdrowia a nawet życia. Najczęstszym następstwem podróży są różnoprzyczynowe zespoły biegunkowe. Bywają wywołane niestrawnością, przyczynami zakaźnymi i niezakaźnymi. Niestrawność to skutek spożycia nadmiaru pokarmu szczególnie błonnika, produktów gnilnych a nawet diety z odmiennymi przyprawami i tłuszczami. Niezakaźną biegunkę może wywołać stres, przemęczenie, nasłonecznienie powodujące pobudzenie perystaltyki jelit.
      Biegunkę zakaźną cechuje różnoprzyczynowość wynikająca z ogromnej różnorodności patogenów. Obecnie dominującymi są: Escherichia coli, Campylobacter, Giardia lamblia i inne. Ta różnoprzyczynowość jest powodem trudności profilaktycznych i terapeutycznych.
      Podstawą profilaktyki biegunek osób podróżujących jest stosowanie zasad sanitarno - higienicznych i właściwego żywienia. To ostatnie to zalecenie wyboru pożywienia: obierz, ugotuj lub zrezygnuj. Najniebezpieczniejsze są bowiem produkty bez obróbki termicznej, w tym szczególnie pochodzenia morskiego. Jednak niesposób całkowicie uniknąć ryzyka. W tym przewidywaniu podróżujący powinien zabezpieczyć się indywidualnym zaopatrzeniem w stosowne leki. Dotychczas podstawowe było imodium (loperamid), kapsułki lub tabletki które szybko i skutecznie hamują perystaltykę jelit, stosowane jednorazowo po każdym, luźnym stolcu, do 10 na dobę. Jest to jednak działanie doraźne, wystarczające w biegunkach niezakaźnych.
      Obecnie pojawiła się skuteczna możliwość działania w biegunkach zakaźnych którą jest rifaksymina, pochodna rifamycyny. Od stycznia br. zarejestrowano w Polsce preparat Xifaxan, tab. a 200 mg. Dawkowanie podstawowe to 1 - 2 tab. co 8 - 12 godzin. Jest to lek skuteczny, nie wymagający specjalnych warunków przechowywania co istotne jest podczas podróży. Najistotniejsze zalety Xifaxanu to:

  • bardzo szerokie spektrum działania wobec patogenów bakteryjnych, tlenowych i beztlenowych, Gram ujemnych i dodatnich, wirusów i pasożytów
  • biodostępność znaczna w przewodzie pokarmowym wobec niewchłaniania się z jelit
  • dobra tolerancja
  • nie powodowanie interakcji z innymi lekami
  • nie występowanie oporności ani poważnych działań niepożądanych.

      Te cechy zapewniają bardzo dobrą skuteczność i bezpieczeństwo stosowania. Xifaxan jest więc bardzo dobrą propozycją aby stosowany przez 3 - 5 dni przez podróżującego z biegunką uchronił przed następstwami którymi mogą być niedobory wodno - elektrolitowe i konieczność hospitalizacji. Ostatnio pojawiają się sugestie aby przez krótki czas trwania kuracji połączyć loperamid z rifaksyminą. Takie współdziałanie korzystnie łączy leczenie przyczynowe z objawowym. Porównania, których wyniki dostępne są w piśmiennictwie, świadczą o tym dobitnie. To zabezpieczenie może sprawić, że podróż nie spowoduje ryzyka wystąpienia biegunki i pozostanie satysfakcja z wrażeń, które mogą być postrzegane jako uroda życia.

Danuta Prokopowicz

Adres autora:
Prof. zw. dr hab. Danuta Prokopowicz
Klinika Obserwacyjno-Zakaźna
Akademii Medycznej w Białymstoku
15-540 Białystok, ul. Żurawia 14

Piśmiennictwo

  1. DuPont H.L. i wsp.: Treatment of travelers diarrhea: Rifaximin, Rifaximin plus Loperamide or Loperamide alone. Digestive Disease Week, 2006, May, 21-24
  2. DuPont H.L. i wsp.: Rifaximin treatment of pathogen - negative traveler.s diarrhea. J. Travel Med., 2007, 14, 16-19
  3. Ericsson Ch.D.: Rifaximin: a new approach to the treatment of travelers diarrhea. J. Travel Med., 2001, 8, suppl. 2, S 25-S 39.
  4. Robins G.W., Wellington K.: Rifaximin. A review of its in the management of travellers diarrhoea. Drugs, 2005, 65, 1697 . 1713
  5. Yates J.: Travelers diarrhea. Ann. Farm. Physician 2005, 71, 2095 - 20100
Biuletyn nr 2007/2 - pismo Okręgowej Izby lekarskiej.
Wydawca: Okręgowa Rada Lekarska w Białymstoku.
Dla członków izby lekarskich bezpłatnie.

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2004-2020