Partnerami serwisu są:



Nasza strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.
 

 Gazeta Lekarska  Przegląd numerów Gazety Lekarskiej  Rocznik 1999 Gazety Lekarskiej  Numer 1999-04  Żeby ślad pozostał i pamięć  

Medicial Women's International Association - MWIA - 1919-1999

Żeby ślad pozostał i pamięć

Barbara Bruziewicz-Mikłaszewska

W bieżącym roku mija 80 lat od powstania Międzynarodowego Stowarzyszenia Lekarek - MWIA. Założycielem było AMWA - American Medical Women's Association, do którego dołączyła YMCA - Young Women's Christan Association. Pierwszą przewodniczącą została wybrana dr Esther Pohl-Lovejox na kongresie założycielskim (15-26 października 1919 r. w Nowym Jorku). Była ona absolwentką uniwersytetu w Oregon, gdzie w 1898 r. ukończyła studia medyczne. W 1919 r. MWIA skupiało 16 krajów członkowskich.

W Polsce lekarki (absolwentki uniwersytetów w Genewie, Paryżu, Zurychu, Kijowie) zawsze żywo zajmowały się pracą społeczną. Już w 1905 r. w Krakowie, z inicjatywy dr. Tadeusza Boya-Żeleńskiego, powstał projekt utworzenia w Polsce przychodni Towarzystwa "Kropla mleka".

W sprawę bardzo zaangażowana była dr Wanda Szczawińska, która wraz z dr Aliną Ilnicką, dr Zofią Rozenberg oraz Zofią Garlicką 17 czerwca 1924 r. (a więc będzie to już 75 lat!) zostały członkiniami MWIA. Dr Wanda Szczawińska została sekretarzem polskiej grupy narodowej MWIA i uczestniczyła w XII Zjeździe Lekarzy i Przyrodników Polskich na Politechnice Warszawskiej w dn. 12-16 lipca 1925 r. Reprezentowała Towarzystwo "Kropla mleka" i uzyskała złoty medal za wystąpienie na temat nowoczesnego żywienia niemowląt.

Na 2000 uczestników zjazdu 20 proc. stanowiły lekarki i dentystki. W alfabetycznym spisie nazwisk uczestników XII Zjazdu znalazłam oprócz dr Wandy Szczawińskiej dr Balbinę Biszofswerderową, dr Janinę Galasińską, dr Zofię Garlicką, dr Antoninę Grzybowską, dr Stefanię Hertzową, dr Alinę Ilnicką, dr Marię Kasperowicz, dr J. Lewińską, dr Narkiewicz, dr Natalię Zand.

We wrześniu 1925 r. powstało w Warszawie Zrzeszenie Lekarek Polskich (Association Polonaise de Femmes Medecins), z inspiracji dr Balbiny Biszofswerderowej, dr Justyny Budzyńskiej-Tylickiej, dr Zofii Garlickiej i dr Natalii Zand.

W 1926 r. (dokument z 20 sierpnia) do MWIA, oprócz Polski, należały: Austria, Australia, Kanada, Chiny, Czechosłowacja, Dania, Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Węgry, Indie, Włochy, Japonia, Jugosławia, Nowa Zelandia, Norwegia, Szwecja, Szwajcaria, Turcja, USA i Urugwaj.

W latach 1924-1929 prezydentem MWIA była lady Florence Barret, a siedzibą był Londyn.

W 1929 członkiem honorowym została jako pierwsza Mme Maria Skłodowska-Curie - 70 lat temu!

Lekarki polskie uczestniczyły we wszystkich powojennych kongresach MWIA. W Londynie (1924), Paryżu (1929). W Sztokholmie (1934) dr Justyna Budzyńska-Tylicka wygłosiła referat nt. kontroli urodzin, a dr Zofia Zabawska-Domosławska mówiła o efektach wychowania fizycznego kobiet.

Lekarki polskie współuczestniczyły w organizowaniu VII Konferencji Międzynarodowej Federacji Kobiet z Dyplomami Uniwersyteckimi (Federation Internationale des Femmes Diplomees des Universites), która odbywała się w Krakowie w dn. 25-30 sierpnia 1936 r. Oficjalnym przedstawicielem MWIA na tej konferencji była sekretarz generalna dr G. Montrewil-Straus z Francji.

Na IV Kongres MWIA w Edynburgu (1937) została delegowana dr Natalia Zand z referatem "Zdrowie i higiena psychiczna uczniów w Polsce". Na kongresie tym dr Zofia Garlicka - przewodnicząca Zrzeszenia Lekarek Polskich została wybrana przez Zgromadzenie Ogólne na wiceprzewodniczącą Medical Womens Internationale Association (MWIA) na trzyletnią kadencję (list dr G. Montrewil-Straus z 14 września 1937 r.).

Działalność Zrzeszenia Lekarek Polskich została przerwana w 1939 r. z chwilą wybuchu II wojny światowej. Dr Zofia Garlicka została zamordowana przez Niemców w Oświęcimiu 18 listopada 1942 r., za ukrywanie spadochroniarzy angielskich i Żydów, m.in. swej przyjaciółki dr Natalii Zand, która przez 13 lat (1926-1939) była sekretarzem Zrzeszenia Lekarek Polskich.

Po II wojnie światowej Europa została podzielona żelazną kurtyną i kontakty zerwane na wiele lat.

W latach siedemdziesiątych (?) prof. Gadomska z Instytutu Matki i Dziecka w Warszawie została indywidualnym członkiem MWIA jako reprezentantka Ligi Kobiet. Po jej śmierci na jej miejsce została przyjęta dr Ilona Szilagyi-Pągowska z Warszawy.

Dopiero w 1993 r., przez przypadek, z inspiracji dr hab. med. Karmeny Stankowskiej z Wrocławia i dzięki jej osobistym kontaktom z dr Marie-Louise Fasshauer z Wuppertalu doszło do spotkania we Wrocławiu z lekarkami niemieckimi. Powstała Sekcja Dolnośląska MWIA przy Komisji Współpracy z Zagranicą Dolnośląskiej Izby Lekarskiej.

Od 5 lat rozwija się żywa współpraca między lekarkami polskimi i niemieckimi. Spotykamy się regularnie w Lubece, Jeleniej Górze, Poczdamie, Wuppertalu, Krzyżowej i Wrocławiu.

W XXIII Kongresie MWIA w Hadze w 1995 r. uczestniczyła prof. dr hab. Maria Sąsiadek z Wrocławia. Podczas powodzi 1997 r. koleżanki niemieckie zorganizowały finansową pomoc - 100 tys. DM szpitalom wrocławskim, które najbardziej ucierpiały.

Na spotkaniu w dn. 11-14 czerwca 1998 r. we Wrocławiu postanowiłyśmy reaktywować Zrzeszenie Lekarek Polskich i tak jak nasze przedwojenne koleżanki, rówieśniczki Marii Skłodowskiej-Curie pracować i myśleć pozytywnie.

Marzeniem naszym jest, by w 80 rocznicę istnienia MWIA nadano pośmiertnie dr Zofii Garlickiej godność Honorowego Członka MWIA.

Byłaby ona drugą, obok Marii Skłodowskiej-Curie, Polką w tej instytucji.

Obecnie do MWIA należy 70 krajów z 5 kontynentów, które tworzą afiliowane związki krajowe. Do MWIA należą również członkinie indywidualne oraz członkinie honorowe. MWIA aktywnie uczestniczy w pracach ONZ oraz innych organizacjach pozarządowych. Utrzymuje oficjalne stosunki ze Światową Organizacją Zdrowia oraz UNICEF.

Aktualną przewodniczącą MWIA jest dr Lila Stein-Kroser z Filadelfii (USA), a regionalną wiceprzewodniczącą dla Europy Środkowej dr Gertrud Zickgraf z Wiesbaden. Ma ona pieczę nad: Austrią, Gruzją, Niemcami, Polską, Rumunią i Szwajcarią. Akces zgłosiły ponadto: Chorwacja, Węgry, Białoruś i Bułgaria.

Dr Gertrud Zickgraf była we Wrocławiu i przekazała około 1 kg (!) kopii unikalnych dokumentów w języku francuskim i angielskim dotyczących MWIA w Polsce do 1939 r., które m.in. wykorzystałam w tym artykule.

PS. Ktokolwiek wie o przedwojennym Zrzeszeniu Lekarek Polskich i o Koleżankach w nim działających proszony jest o kontakt z autorką.

Może gdzieś zachowały się fotografie lub inne dokumenty?

Czy ktoś może mi pomóc znaleźć odpowiedź na pytanie: z czyjej inspiracji Maria Skłodowska-Curie została Honorową Członkinią MWIA w 1929 r.? Francuzek? Polek? Czy Amerykanek?

Z góry dziękuję!

Adres do korespondencji: dr Barbara Bruziewicz-Mikłaszewska, ul. Swobodna 14/12, 50-088 Wrocław.

Dr Wanda Szczawińska

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2005  
Korespondencja: redakcja@gazetalekarska.pl  
Uwagi techniczne: serwis@gazetalekarska.pl  
Data utworzenia: 2007-04-04