Partnerami serwisu są:



Nasza strona wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie oznacza zgodę na ich zapis lub odczyt zgodnie z ustawieniami przeglądarki.
 

 Gazeta Lekarska  Przegląd numerów Gazety Lekarskiej  Rocznik 1999 Gazety Lekarskiej  Numer 1999-02  Uwaga, lek! 

Varia

Uwaga, lek!

Odpowiednio zaordynowany lek przyczynia się do ratowania zdrowia i życia. Ale tak jak nie ma dymu bez ognia, tak i nie ma leków, które nie wykazywałyby objawów niepożądanych. Uważa się, że jeśli lek nie wykazuje takich objawów, to zwykle też i nie działa - nie jest więc lekiem, lecz tylko obojętną dla organizmu substancją.

Lekarz zwykle stosuje leki, do których ma zaufanie. Ale zaufanie nie może być bezkrytyczne. Przekonują o tym przykłady stosowania Talidomidu czy ostatnio Izolipanu. Dlatego do kanonu sztuki medycznej należy obserwacja pacjenta pod kątem możliwego wystąpienia działań niepożądanych.

Poniżej kilka doniesień o zarejestrowanych objawach niepożądanych powszechnie stosowanych leków.

Uwaga, lek!

Witamina B6 - możliwość neuropatii obwodowej

Anglia. Królewskie Towarzystwo Farmaceutyczne zaleciło aptekarzom, by dyspensować tylko pod ich nadzorem wszelkie preparaty zawierające dawkę dobową większą niż 10 mg witaminy B6. Zalecenie zostało spowodowane raportami o występowaniu neuropatii obwodowej u osób spożywających dawki dobowe 50- miligramowe.

Objawy neuropatii obwodowej wyrażały się przeczulicą dotykową, parestezjami, osłabieniem mięśni, drętwieniem.

Z komunikatu wynika, że objawy związane z przedawkowaniem witaminy B6 są odwracalne, i że w przypadkach konieczności leczenia wyraźnego niedoboru witaminy lub przeciwdziałania skutkom stosowania Isoniazidu korzyść z podawania dużych dawek witaminy B6 przewyższa ryzyko.

Baclofen - stopniowe powolne odstawianie

Anglia. Komitet ds. Bezpieczeństwa Leków przypomina o niebezpieczeństwie poważnych objawów niepożądanych występujących po odstawieniu Baclofenu. Baclofen jest chemiczną pochodną gammaaminomasłowego stosowaną do leczenia przewlekłych kurczów mięśni.

Reakcje towarzyszące nagłemu odstawieniu leku mają charakter psychiatryczny i obejmują: halucynacje, paranoję, urojenia, psychozy, dezorientację i pobudzenie.

Aby zminimalizować ryzyko niepożądanych reakcji, dawki leku należy stopniowo zmniejszać przez okres co najmniej 1-2 tygodni.

Kortykosterydy - ostrożnie i stopniowo

Anglia. Na żądanie Komitetu ds. Bezpieczeństwa Leków ulotki informacyjne dołączane do leków z kortykosterydem muszą być zgodne z aktualną wiedzą. Uaktualnianie ulotki jest obowiązkiem producenta, a aptekarz zobowiązany jest dopilnować, by pacjent ją otrzymał.

Szczególną uwagę w informacji należy zwrócić na sytuacje, kiedy to kortykosterydy mogą zaostrzyć stan chorobowy. Wymaga się monitorowania pacjentów z historią osteoporozy, nadciśnienia, zastoinowej niewydolności serca, cukrzycy, gruźlicy, jaskry, niewydolności wątroby lub nerek, padaczki, choroby wrzodowej.

Odrębna grupa informacji dotyczy kobiet w ciąży, kobiet karmiących i dzieci. Wskazuje się m.in. na możliwość wpływu leku na opóźnienia w rozwoju potomstwa.

Działanie kortykosterydu redukuje się przy jednoczesnym podawaniu Rifampiciny, Carbamazepiny, Phenobarbitalu, Phenytoiny, Primidonu lub Aminoglutethimidu. Istnieje antagonizm kortykosteriodów i środków hipo<d>glikemicznych , przeciwnadciśnieniowych i moczopędnych, podczas gdy efekt hipokaliemiczny (obniżenie poziomu potasu) Acetazolamidu, diuretyków i Carbenoxolonu wzmaga się.

Działania niepożądane zależą od dawki i długości kuracji. Podawanie krótsze niż przez 7 dni (np. przy ostrej astmie) rzadko powoduje poważne działania niepożądane, ale długie stosowanie może dotknąć wiele układów i funkcji. Należy stosować najmniejszą skuteczną dawkę przez możliwie najkrótszy czas.

Przypomina się zasadę, że odstawienie kortykosterydów musi być stopniowe, by dać czas nadnerczu na odzyskanie aktywności endogennej. Nagła redukcja dawek może spowodować ostrą niewydolność nadnerczy, często kończącą się śmiercią.

Niesterydowe leki przeciwzapalne hamują zrastanie się kości

Wiadomo, że niesterydowe leki przeciwzapalne (nlp) mają hamujący wpływ na proces zrastania się kości po złamaniach. Naukowcy z Wielkiej Brytanii przestrzegają przed stosowaniem tych środków w uśmierzaniu bólu po złamaniach, przemieszczeniach stawów oraz po chirurgicznych unieruchomieniach kręgów.

Nlp hamują cyklooksygenazę i tworzenie prostaglandyn, przez co wpływają na metabolizm kości.

Ponadto leki z opisywanej grupy działają hamująco na osteoblasty w śródkostnej powierzchni kości. Fakt ten jest często lekceważony i nlp są wciąż szeroko stosowane w łagodzeniu bólu po operacjach ortopedycznych.

Brytyjscy naukowcy przeprowadzili randomizowane badanie w celu określenia rodzaju preparatów przeciwbólowych, które pacjenci otrzymywali w szpitalu po operacji stawu biodrowego. Okazało się, że 95% pacjentów otrzymywało nlp, najczęściej Diklofenak i Ibuprofen. Mimo iż wiadomo, że Ibuprofen nieodwracalnie hamująco wpływa na zrastanie kości. Podkreśla się przy tym, że to hamujące działanie jest znacznie silniejsze przy długotrwałym stosowaniu leku.

W sytuacji kiedy jednak zaistnieje konieczność stosowania nlp po operacjach ortopedycznych, należy podać możliwie najniższą dawkę skuteczną i podawać ją możliwie krótko. Warto wtedy też rozważyć podanie Indometacyny - leku mającego odwracalne działanie hamujące na proces zrastania się kości.

Tiklopidyna może zaburzać funkcje szpiku

Tiklopidina (Aclotin, Tagren, Ticlid) jest inhibitorem agregacji płytek krwi, stosowanym w profilaktyce udaru mózgu u pacjentów, którzy wykazują nietolerancję lub nie reagują na kurację kwasem salicylowym. Lekarze zalecający Tiklopidynę powinni mieć świadomość, że tiklopidyna może powodować zmiany w obrazie krwi, szczególnie pojawiającą się nagle neutropenię lub agranulocytozę. Informacja o leku zawierającym Tiklopidynę powinna ostrzegać, że okres między 3 tygodniem a 3 miesiącem od początku kuracji jest okresem najwyższego ryzyka wystąpienia nieprawidłowości w obrazie krwi.

W związku z tym pacjenci powinni być poinformowani, aby natychmiast zgłaszać się do lekarza w przypadku wystąpienia gorączki, dreszczy, bólu gardła i/lub nadżerek w obrębie śluzówki jamy ustnej (co może wskazywać na rozwijającą się neutropenię lub agranulocytozę).

W sytuacji przedłużającego się lub nietypowego krwawienia, siniaków, plamic lub ciemnych stolców mogących wskazywać na trombocytopenię lub zaburzenia funkcji płytek krwi należy natychmiast przerwać podawanie Tiklopidyny.

JLK

Wstecz  
W górę ekranu  
Copyright (c) 2005  
Korespondencja: redakcja@gazetalekarska.pl  
Uwagi techniczne: serwis@gazetalekarska.pl  
Data utworzenia: 2007-04-04